Melanom nedir?

Melanom, cildimizin rengini veren melanin pigmentini üreten hücrelerde (melanosit) gelişen, cilt kanserinin en ciddi türüdür.  Aynı zamanda gözde veya nadiren bağırsak gibi iç organlarda da oluşabilir.
Tüm melanomalar için kesin sebep belirli değildir ancak güneşten veya solaryumdan gelen ultraviole (UV) ışınlarına maruz kalma melanoma gelişim riskini artırır. UV ışınlarına maruziyetinizi sınırlandırmak melanoma riskini azaltmaya yardımcı olur.

Melanoma riskinin 40 yaşın altındaki kişilerde, özellikle kadınlarda arttığı görülmektedir. Cilt kanseri ile ilgili uyarıcı işaretleri bilmek kanser yayılmadan önce kansere dair değişikliklerin tespit edilmesini ve tedavisini sağlamaya yardımcı olabilir. Melanoma eğer erken tespit edilirse başarılı bir şekilde tedavi edilebilir.

Melanom Cilt Kanseri hakkında bilmeniz gerekenler

Melanom korunma yolları nelerdir?

Melanoma ve diğer cilt kanseri risklerini azaltmak için:

  • Gün ortasında güneşten kaçının. Güneş ışınları sabah 10 ila akşam 4 arası en kuvvetlidir.  Kışın veya bulutlu günlerde dahi dışarıda yapacağınız aktiviteleri günün diğer zamanları için planlayın.

UV ışınları yıl boyunca gelir ve bulutlar çok az koruma sağlayabilir. Güçlü olduğunda güneşten kaçınmak cilt hasarına ve cilt kanseri gelişiminin artmasına sebep olan güneş yanıklarından ve bronzlaşmaktan kaçınmaya yardımcı olur. Güneş ışığına uzun süre maruz kalmak da deri kanserine yol açabilir.

  • Yıl boyunca güneş koruyucu kullanın. Güneş koruyucular melanomaya sebep olan ışınlar başta olmak üzere tüm zararlı UV ışınlarını filtrelemez. Ancak genel güneş koruma programında büyük rolleri vardır.

En az 15 SPF (güneş koruma faktörü) geniş spektrumlu bir güneş koruyucu kullanın. Koruyucuyu bolca uygulayın ve her 2 saatte yenileyin.  Yüzüyor veya terliyorsanız daha sık yenileyin. Amerika Dermatoloji Akademisi geniş spektrumlu, suya dayanıklı, en az 30 SPF koruyucu kullanmayı öneriyor.

  • Koruyucu kıyafetler giyin. Güneş koruyucular UV ışınlarından tam koruma sağlamaz. Bu sebeple cildinizi koyu renkli, sıkı dokunmuş bir kıyafet ile kollarınız ve bacaklarınız korunacak şekilde ve koruma sağlayacak geniş kenarlı bir şapka ile örtün.

Bazı şirketler güneş korumalı kıyafetler de satmaktadır. Bir dermatolog uygun bir marka önerisinde bulunabilir.

Güneş gözlüğünü unutmayın. UVA ve UVB olmak üzere her iki UV ışın tipini de engelleyeni arayın.

  • Solaryumdan kaçının. Solaryum ışıkları UV ışını yayar ve cilt kanseri riskini artırabilir.
  • Değişiklikleri fark etmeniz için cildinizi tanıyın. Cildinizi yeni oluşumlar veya var olan benlerdeki değişiklikler, çiller, yumrular veya doğum lekeleri açısından düzenli inceleyin.

Ayna yardımı ile yüzünüzü, boynunuzu, kulaklarınızı ve kafa derinizi kontrol edin. Göğsünüzü, gövdenizi, ellerinizin ve kollarını üst ve altlarını inceleyin. Bacaklarınızın ve ayaklarınızın ön ve arkalarını, ayak tabanları ve parmaklar arası boşluklar da dahil olmak üzere inceleyin. Ayrıca genital bölgeleri ve kalça bölgesini de kontrol edin.

Cilt kanseri taraması nasıl yapılır?

Doktorunuza cilt kanseri için düzenli tarama düşünmenizin gerekli olup olmadığını danışın. Sizin ve doktorunuzun düşünebileceği tarama seçenekleri:

  • Deneyimli bir uzman tarafından cilt muayenesi. Cilt muayenesinde doktorunuz cildinizi baştan ayağa gözden geçirir.
  • Evde kendiniz cilt muayenesi. Kendinize yapacağınız muayene benleri, çilleri ve var olan diğer cilt izlerini öğrenmenize yardımcı olabilir, bu sayede herhangi bir değişikliği fark edebilirsiniz. En iyi yolu bir boy aynası önünde ayakta durmak ve görülmesi zor alanlar için bir el aynası kullanmaktır. Kol ve bacaklarınızın ön, arka ve yanlarını kontrol ettiğinizden emin olun. Ek olarak kasık, kafa derisi, tırnaklar, ayak tabanları ve ayak parmakları arası boşlukları da kontrol edin.

Bazı sağlık kuruluşları doktorunuz ve kendiniz tarafından periyodik sağlık muayenesi önerir. Bazıları cilt kanseri taramasını önermez çünkü taramanın hayat kurtarıp kurtarmadığı kesin değildir. Alışık olunmayan bir ben bulunması biyopsiye neden olabilir. Eğer kanserli bir yapı değilse, gereksiz ağrı, kaygı ve zarara yol açabilir. Cilt kanseri riskinize bağlı olarak hangi taramanın sizin için uygun olacağını doktorunuzla konuşun.

Melenom tanısı nasıl yapılır?

Bazen kanser sadece cildinize bakarak tespit edilebilir ancak kesin olarak melanom tanısının tek yolu biyopsidir. Bu işlemde, şüpheli benin ya da büyümenin tamamı veya bir kısmı çıkarılır ve bir patolog numuneyi analiz eder.

Melanom tanısı için kullanılan biyopsi yöntemleri:

  • Punch Biyopsi. Punch biyopsi esnasında doktor halkasal bıçaklı bir alet kullanır. Bıçak şüpheli beni çevreleyecek şekilde deriye bastırılır ve yuvarlak bir deri parçası çıkarılır.
  • Ekzisyonel Biyopsi. Bu işlemde tüm ben veya büyüme çevresindeki küçük sınırlı normal doku ile birlikte çıkarılır.
  • İnsizyonel Biyopsi. İnsizyonel biyopsi ile bir ben veya büyümenin yalnız en düzensiz kısmı laboratuvar analizi için alınır.

Yapılacak cilt biyopsisi tipi durumunuza göre değişecektir. Doktorlar mümkün ise tüm büyümeyi çıkarmak için punch veya ekzisyonel biyopsi kullanmayı tercih eder. İnsizyonel biyopsi diğer teknikler kolay uygulanabilir olmadığında, örneğin şüpheli ben çok büyük ise kullanılabilir.

Melanom evreleri nelerdir?

Melanoma tanısı aldıysanız bir sonraki adım kanserin derecesini belirlemektir. Melanoma derecesini belirlemek için doktorunuz:

  • Kalınlığı belirler. Melanomun kalınlığı mikroskop altında dikkatle inceleme ve özel bir alet (mikrometre) ile ölçme yoluyla belirlenir. Melanomun kalınlığı doktorlara tedavi planına karar vermede yardımcı olur. Genellikle, tümör ne kadar kalınsa hastalık o kadar ciddidir.
  • Melanomun yayılıp yayılmadığına bakar. Melanomanın yakın lenf nodlarına (düğümlerine) geçip geçmediğini tespit etmek için cerrah “Sentinel Nod Biyopsisi” olarak bilinen bir işlem önerebilir.

Sentinel nod biyopsisi sırasında, melanomun çıkarıldığı alana boya enjekte edilir. Boya yakın lenf nodlarına akar. Boyayı alan ilk lenf nodları çıkarılır ve kanser hücresi açısından test edilir. Eğer bu ilk lenf nodları (sentinel lenf nodları) kanser bulunmuyorsa, bu melanomanın ilk bulunduğu yer dışına sıçramamış olması açısından iyi bir ihtimaldir.

Sentinel lenf nodlarında kanser bulunmamış olsa dahi, kanser yayılmış olabilir.

Ciltte açık yara oluşup oluşmaması, mikroskop altında kaç kanser hücresi bulunduğu gibi diğer faktörler de melanomanın evresini belirlemede yardımcı olabilir.

Melanoma I’den IV’e kadar Romen rakamları kullanılarak derecelendirilir.

I. Derece melanoma küçüktür ve oldukça başarılı bir tedavi oranına sahiptir. Ancak daha yüksek numaralarda tam iyileşme ihtimali azalır. Dördüncü evrede kanser akciğerler veya karaciğer gibi deri harici organlara da yayılmıştır.

İlgili yazı: Melanom Tedavisi

Online Randevu
Doktorunuza Sorun
Online Randevu formunu doldurun, hasta temsilcilerimiz sizleri arasın. Randevunuzu beraber planlayalım.
Aşağıdaki form yardımıyla uzman doktorlarımıza sorunuzu iletebilirsiniz.

Dosya adı:

Dosya boyutu:

Max: 2MB

crossmenuchevron-downarrow-left